BİR OYUN, BİR FİLM

BİR OYUN, BİR FİLM


Önce Genco Erkal’dan, Kerem Gibi’yi gördük; sevgili Genco, yıllardır okuduğu Nâzım Hikmet şiirlerinden çok güzel, yerinde bir seçme yapmıştı; üstelik bu kez eski yorumlarından görüntüleri, Nâzım’ın yargılanışı, hapis cezasına çarptırılışı, tam 13 yıl sonra bırakılışını, yurtdışına kaçmak zorunda kalışını yansıtan gazete sayfaları da eklenmişti gösteriye; ve bunlar elbet çok etkileyiciydi.
Ayrıca, o gece de salonda bulunan Yıldız Kenter’le birlikte gerçekleştirdiği eski yorumların görüntüsü de vardı; ve elbette müziklerinden yararlandığı, birçok gösteriyi paylaştığı Fazıl Say da.
Nâzım’ı anlatmaya gerek var mı? Türk dilinin bu büyük ustası yaşadığı çağı da, ülkesini de, onun her kesimden insanını da kusursuz betimlemiş; o arada elbet kendini, sevdalarını da.
Bir insanın ülkesinden zorla koparılmasının ne demek olduğunu ancak böyle bir talihsizliğe uğrayanlar anlayabilir bütünüyle; canım Nâzımcığım, en soylu biçimde çektiği o acıyı da kusursuz anlatmış şiirlerinde.
Sonra başka bir benzerliğine bir kez daha tanık olduk bu gecede: 1961’de, Devrim’in gerçekleştirilmesinden iki yıl sonra Havana’ya gittiğinde, başarılan büyük işin önemini de, 500 yıllık amansız sömürünün ardından o güzelim küçük adaya gelen benzersiz mutluluğu da insanı havalara uçurtacak bir yetkinlikle dile getirmiş. Havana Röportajı okunurken, 59 Devrimi’nin gerçekleştirilmesi sırasında Fidel Castro ve arkadaşlarının kente gelişlerinden alınmış, şimdiye dek hiç görmediğimiz çarpıcı görüntüler izledik. Ve Abidin Dino’ya sorduğu : Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin? sorusunun yanıtını gidip üç kez kendi gözlerimizle gördüğümüz için ayrıca sevindik, kendimizi talihli saydık.
Mehmet Aksoy’un güzel yontusunun Havana’ya götürülüşüne Genco da katılmıştı; o da görmüştür bir ulusa mutluluğun nasıl tattırıldığını.
Doğrusu, sevgili Genco, doğumgünü için Büyük Usta’ya da, bize de yine çok güzel bir armağan verdi. Ömrü uzun olsun.
İkinci sevinci, hiç beklenmedik biçimde, Nezih Ünen yaşattı bize, Anadolu’nun Kayıp Şarkıları ile.
Tam 8 yıl, arkadaşlarıyla Anadolu’yu karış karış dolaşmış; her yörede o günlerde yaşamakta olan kadın ya da erkeklerden oranın yerel şarkılarını dinlemiş, saptamış; sonra onlara stüdyoda son derece uyumlu müzikler eklemiş, ortaya çok çarpıcı bir belgesel çıkmış,
En güzeli, sinema sanatının kendi dilini çok iyi biliyor Nezih: araya hiç söz katmadan, yalnız görüntülerle, ezgilerle Anadolu’nun, orada yaşamış topluluklardan geriye kalanların tarihini, özelliklerini, acılarını, sevinçlerini tadına doyulmaz bir kurguyla anımsattı, yaşattı bize.
Kars’ta, yarı Kürtçe yarı Türkçe şarkıları, oturduğu sedirde, ancak bir ikisi kalmış dişleriyle, saz eşliği olmadan söyleyen nine ne kadar etkileyiciydi ulu Tanrım!
Ya da, Güneydoğu’da, kemençeye benzeyen, neredeyse tek telli bir ilkel sazla türkülerini söyleyen, sonra kalkıp oynayan iki Kürt yurttaşımız.
İpekböceği kaynattığı kazanın başında bir yandan ipleri çekip tezgahın iğnelerine asan, bir yandan da Arapça övgüler düzen usta unutulur mu?
Aynı biçimde, 150 yıllık tezgahının başında en sevdiğimiz Denizli türkülerinden biri okuyan?
Ya o soylu, onurlu, yontu gibi semah dönen Alevi kadınlarla erkekler?
Harran’da görüntülenmiş güzelim kızlarla oğlanlar?
Dedim ya, işini çok iyi biliyor, yürekten seviyor Nezih Ünen: film İstanbul’da, Tünel’de şarkı söyleyip gösteri yapan bir toplulukla başlıyordu; yine İstanbul’da, ama bu kez filmi özetleyen, iç içe kurgulanmış görüntülerle bitiyor.
Alkış, sevgili Nezih Ünen¸ yürekten, ayakta alkış!
Umarım yakında cd’sini çıkarırsın filminin, biz de alır, sayısız kere tadarız.
Ulus Gazetesi, 29 Mart 2010